Orðanefnd LÍ

Pistlar

Frá Orðanefnd - 59

Pistlaskrif Orðanefndar L.Í. hafa því miður legið niðri um talsverðan tíma. Meginorsökin er sú að undanfarið ár hefur nefndin unnið að nokkuð yfirgripsmiklu verkefni, undirbúningi og útgáfu á fjórða heftinu í ritröð sem nefnist „Orðasafn í líffærafræði“. Fyrsta heftið kom út árið 2013 og geymir heiti í stoðkerfinu, annað heftið árið 2016 með heitum á helstu líffærum mannsins, þriðja heftið árið 2017 og geymir heiti í æðakerfinu og loks kom út fjórða heftið haustið 2019 og hefur það að geyma heiti í taugakerfinu. 

Á árinu 2019 voru tekin saman um það bil 500 heiti á líffærafræðilegum fyrirbærum í taugakerfinu, svipaður fjöldi og í hverju af fyrri heftunum. Íslensku líffæraheitin og þau latnesku komu úr Íðorðasafni lækna sem varðveitt er í heild sinni í Íðorðabankanum. Öll þessi heiti voru endurskoðuð og samræmd, tilsvarandi enskum heitum var bætt við og sömuleiðis skilgreiningum eða lýsingum á öllum fyrirbærunum, en þær hafði skort í safnið.

Sjá pistil

 

Um orðanefnd lækna

Orðanefnd lækna var formlega stofnuð árið 1983, en þá hafði útgáfa íðorða í læknisfræði verið í undirbúningi um nokkurra ára skeið. Í fyrstu nefndinni sátu læknarnir Örn Bjarnason, formaður, Magnús Jóhannsson og Bjarni Þjóðleifsson. Ákveðið var að gefa út íslenskt íðorðasafn lækna sem grundvallað væri á enskum orðaforða. Til hliðsjónar voru hafðar helstu læknisfræðiorðabækurnar, s.s. Blakiston´s, Stedman´s og Dorland´s. Hafist var handa um söfnun orðanna en hægt gekk í fyrstu uns ráðinn var málfræðingur í hlutastarf, Magnús Snædal, til að orðtaka og tölvuskrá orðaforðann. Íðorðin voru síðan gefin út í stafrófsröð í litlum heftum (samtals 556 bls.) eða svonefndum „stafköflum“ (A, B, C, D, E, FG, HIJK o.s.frv.).

Fleiri læknar tóku sæti í nefndinni og lögðu fram mikla vinnu við yfirlestur íðorðaskráa á reglulegum, vikulegum fundum nefndarinnar á þessum árum. Þeir voru Eyjólfur Þ. Haraldsson, Guðjón S. Jóhannesson, Helgi Þ. Valdimarsson og Jóhann Heiðar Jóhannsson. Læknafélögin tryggðu kostnað við laun starfsmannsins, sem fékk, með formlegum samningi, aðsetur og aðstöðu hjá Íslenskri málstöð. Stofnaður var Orðabókarsjóður læknafélaganna, með framlögum frá ýmsum styrktaraðilum, m.a. Búnaðarbanka Íslands, og stóð hann að mestu undir kostnaði af tölvuvinnslu.

Orðanefnd lækna var síðan formlega endurvakin í mars 2012 og í hana skipaðir Eyjólfur Þ. Haraldsson. Jóhann Heiðar Jóhannsson og Magnús Jóhannsson. Nefndin hefur haldið mánaðarlega starfsfundi og unnið af fullum krafti við endurskoðun á íðorðasafni lækna undir leiðsögn Ágústu Þorbergsdóttur, orðabankastjora. Þegar þetta er skrifað hafa rúmlega 2600 færslur verið yfirfarnar og lagfærðar.